الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
684
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
معنا را قصد كرده است تا آنكه فرمايد : بدان كه چنانچه حرام است بدگوئى در بارهء مؤمن و زبان درازى به بدگوئى همچنان حرام است بدگمانى و حديث نفس بدان ، و مقصود از بدگمانىِ حرام اين است كه پيش خود او را بد داند بىدليل قطعى . و اما مجرد خطور در دل و ترديد كه اختيارى نيست عفو شده است ، خدا فرموده است : « از بسيار گمانها كناره كنيد ، به راستى برخى گمانها گناه است » و نبايد كه تو در بارهء ديگرى معتقد به بدى باشى مگر آنكه به طور عيان بدىِ او بر تو كشف شود و قابل تأويل نباشد و بسا كه شيطان گمانِ بد را به دلت اندازد و بايد او را تكذيب كنى زيرا او فاسقترينِ فاسقان است . از مجلسى ( ره ) - « فلم ينصحه » يعنى تلاش نكند براى انجام آن حاجت و غرضش برآورده شدن آن نباشد . راغب گفته : نصح ، دقتِ در گفتار يا كردار صلاح آور است و در اصل خلاف دغلى است . چون در اجتماع مردم ساده و ضعيف بسيارند و در كار خود به ديگران مراجعه مىكنند كه از آنها كمكى گيرند يا نظرى و راه چارهاى خصوص از نظر گرفتارى به امورى كه خود در آن وارد نيستند مانند امور مختلفهء ادارات متنوعه كه اكنون هم بسيار معمول و متعارف است ، و بسا اشخاصى كه به مراجعين وعدهء مساعدت و اقدام مىدهند و آنها را به دنبال خود مىكشانند و در انجامِ كارِ آنها خوش نيت نيستند و مسامحه مىكنند ، و بسا به اين وسيله آنها را وادار مىكنند كه به دامِ رشوه و صرفِ پول افتند و به همين جهت است كه اين گونه اعمال را خيانت به خدا و رسول ناميده و ناجوانمردانه شمرده است . از مجلسى ( ره ) - راغب گويد : وعده در خوب و بد هر دو صدق كند و گوئى به او وعده دادم به سودى يا زيانى و هر دو صحيح ، ولى وعيد مخصوص شر و بدى است ، گويند : اوعدته و واعدته .